MathTest.uz
Algebra · qiyin

Bo'linish belgilari, tub va murakkab sonlar bo‘yicha savol

123...484950 sonini (1 dan 50 gachagi sonlar ketma-ket yozilgan) 9 ga bo'lganda qoldiqni toping.
  1. A. 4
  2. B. 2
  3. C. 6
  4. D. 1
Javob va yechimni ko‘rish

Javob: 6

9 ga bo‘linish qoldig‘i $10$ asosidagi sonlar uchun raqamlar yig‘indisi qoldig‘iga teng bo‘ladi. Birinchi navbatda $1,2,\dots ,9$ raqamlarining yig‘indisini hisoblaysiz: \[ 1+2+3+4+5+6+7+8+9 = 45 . \] Keyingi $10$ ta raqam $10,11,\dots ,19$ har birining birinchi raqami $1$, qolgan raqamlar esa $0,1,\dots ,9$ ga teng, shuning uchun bu guruhning raqamlar yig‘indisi ham $45+10\cdot 1 =55$ ga teng bo‘ladi. Bu tarzda har bir $10$‑lik guruh ($20\!-\!29$, $30\!-\!39$, $40\!-\!49$) uchun yig‘indiga $10$ ga ko‘paytirilgan birinchi raqam qo‘shiladi: \[ \begin{aligned} 20\!-\!29 &: 45+20 = 65,\\ 30\!-\!39 &: 45+30 = 75,\\ 40\!-\!49 &: 45+40 = 85. \end{aligned} \] Oxirgi son $50$ raqami $5+0=5$ ga qo‘shiladi. Endi barcha yig‘indilarni qo‘shamiz: \[ 45+55+65+75+85+5 = 330. \] Qoldiqni topish uchun $330$ ni $9$ ga bo‘lamiz: \[ 330 = 9\cdot 36 + \boxed{6}. \] Shu sababli, $123\ldots 484950$ sonini $9$ ga bo‘lganda qoldiq $6$ ga teng. Javob: **C) 6**.

Mavzuni mustahkamlang

Bu savol Bo'linish belgilari, tub va murakkab sonlar mavzusiga tegishli. Ta’riflar, formulalar va misollarni mavzu sahifasida ko‘ring.

Mavzuni o‘rganish

Shu mavzudagi boshqa savollar