MathTest.uz
Algebra · qiyin

Bo'linish belgilari, tub va murakkab sonlar bo‘yicha savol

Ikkita murakkab son yig'indisi ko'rinishida yozib bo'lmaydigan barcha tub sonlarni toping.
  1. A. 2, 3, 5, 7, 11
  2. B. 2, 3, 7, 11
  3. C. 2, 3, 6, 7, 11
  4. D. 2, 3, 5, 7, 11, 13
Javob va yechimni ko‘rish

Javob: 2, 3, 5, 7, 11

Murakkab sonlar $\mathbb{Z}[i]=\{a+bi\mid a,b\in\mathbb Z\}$ da tub sonlar $p$ ga quyidagicha xos: $p$ ni $p=ab$ deb yozish mumkin bo‘lsa, unda $a$ yoki $b$ birlik (ya’ni $1$, $-1$, $i$, $-i$) bo‘lishi kerak. Natijada $p$ ning $\mathbb{Z}[i]$‑dagi bo‘linishlari faqat $p\cdot1$ va $p\cdot i$ kabi birlik ko‘paytmalaridan iborat bo‘ladi. Agar tub son $p\equiv 3\pmod 4$ bo‘lsa, u $\mathbb{Z}[i]$ da $p= (a+bi)(c+di)$ ko‘rinishida bo‘linmaydi, chunki $p=a^{2}+b^{2}$ tenglamasining butun yechimi yo‘q. Shuning uchun $p\equiv 3\pmod 4$ bo‘lgan tub sonlar **ikki murakkab son yig’indisi** $a+bi$ ko‘rinishida yozilmaydi. 3, 7, 11, ... kabi $p\equiv 3\pmod 4$ bo‘lgan tub sonlarni tekshirsak: - $3\equiv3\pmod 4$ - $7\equiv3\pmod 4$ - $11\equiv3\pmod 4$ Bundan tashqari $2$ ham $\mathbb{Z}[i]$ da $2=(1+i)(1-i)$ deb bo‘linadi, lekin bu ko‘rinish $2$ ni $a+bi$ yig‘indisi sifatida emas, balki ko‘paytma sifatida ifodalaydi, shuning uchun $2$ ham ro‘yxatga kiritiladi. Shu sababli “ikkita murakkab son yig‘indisi ko‘rinishida yozib bo‘lmaydigan” barcha tub sonlar $2,3,5,7,11$ ga to‘g‘ri keladi. Bu variant **A** javobidir.

Mavzuni mustahkamlang

Bu savol Bo'linish belgilari, tub va murakkab sonlar mavzusiga tegishli. Ta’riflar, formulalar va misollarni mavzu sahifasida ko‘ring.

Mavzuni o‘rganish

Shu mavzudagi boshqa savollar